Viết DAX bằng Claude: Prompt mẫu và cách kiểm tra measure

Vì sao AI hay viết DAX sai?

DAX không giống SQL hay Excel: cùng một công thức có thể cho kết quả khác nhau tùy ngữ cảnh lọc (filter context) của từng visual. Khi không được cung cấp đủ thông tin, AI buộc phải đoán, và đây là những chỗ hay đoán sai nhất:

Vì vậy, bước quan trọng nhất khi viết DAX bằng AI không phải là câu lệnh, mà là bản mô tả mô hình bạn gửi kèm.

Bước chuẩn bị: viết “bản mô tả mô hình” (model brief)

Bản mô tả mô hình là một đoạn văn ngắn liệt kê bảng, cột quan trọng, quan hệ và các measure đã có. Bạn chỉ cần viết một lần, lưu lại và dán vào đầu mỗi yêu cầu, hoặc lưu vào một Project trên Claude để mọi cuộc trò chuyện đều dùng chung.

1MÔ HÌNH DỮ LIỆU (Power BI, Star Schema)
2Bảng Fact:
3- Fact_BanHang(NgayBan, MaSanPham, MaKhachHang, MaCuaHang, SoLuong, ThanhTien, GiaVon)
4  ThanhTien = doanh thu đã trừ giảm giá, chưa trừ trả hàng.
5Bảng Dimension:
6- Dim_Ngay(Date, Nam, Thang, Quy) – đã Mark as date table, liên tục 2024–2026
7- Dim_SanPham(MaSanPham, TenSanPham, NhomHang)
8- Dim_CuaHang(MaCuaHang, TenCuaHang, ThanhPho)
9Quan hệ (1 – nhiều, lọc một chiều):
10- Dim_Ngay[Date] → Fact_BanHang[NgayBan]
11- Dim_SanPham[MaSanPham] → Fact_BanHang[MaSanPham]
12- Dim_CuaHang[MaCuaHang] → Fact_BanHang[MaCuaHang]
13Measure đã có:
14- [Doanh thu] = SUM ( Fact_BanHang[ThanhTien] )
15Dữ liệu mới nhất đến ngày: hôm qua (tháng hiện tại chưa kết thúc).

Lấy thông tin mô hình nhanh: mở Model view để xem bảng và quan hệ. Ở các phiên bản Power BI Desktop gần đây, bạn có thể vào DAX query view và chạy các truy vấn như EVALUATE INFO.VIEW.TABLES(), EVALUATE INFO.VIEW.COLUMNS(), EVALUATE INFO.VIEW.RELATIONSHIPS() để lấy danh sách bảng, cột, quan hệ rồi chép vào bản mô tả.

Prompt khung: “quy tắc viết DAX” dùng cho mọi yêu cầu

Bên cạnh bản mô tả mô hình, hãy gửi kèm một bộ quy tắc ngắn để mọi measure Claude viết ra đều theo cùng chuẩn:

Quy tắc số 6 rất quan trọng: nó biến mỗi câu trả lời của Claude thành một gói “công thức + cách kiểm tra”, giúp bạn xác minh kết quả ngay lập tức (xem phần kiểm tra bên dưới).

5 nhóm prompt mẫu để viết DAX bằng Claude

01 Measure cơ bản02 Time Intelligence03 Gỡ lỗi measure đang sai04 Tối ưu measure chạy chậm05 Giải thích và viết tài liệu cho measure

Các prompt dưới đây giả định bạn đã gửi bản mô tả mô hình và bộ quy tắc ở trên. Mỗi nhóm gồm prompt mẫu và ví dụ kết quả bạn nên nhận được.

1Số lượng bán = SUM ( Fact_BanHang[SoLuong] )
2
3Lợi nhuận gộp = [Doanh thu] - SUM ( Fact_BanHang[GiaVon] )
4
5Biên lợi nhuận gộp % = DIVIDE ( [Lợi nhuận gộp], [Doanh thu] )
6
7Tỷ trọng doanh thu % =
8DIVIDE ( [Doanh thu], CALCULATE ( [Doanh thu], ALLSELECTED ( Dim_SanPham ) ) )

1Doanh thu YTD = TOTALYTD ( [Doanh thu], Dim_Ngay[Date] )
2
3Doanh thu cùng kỳ =
4VAR NgayCuoi = CALCULATE ( MAX ( Fact_BanHang[NgayBan] ), REMOVEFILTERS () )
5VAR NgayCoDuLieu = FILTER ( VALUES ( Dim_Ngay[Date] ), Dim_Ngay[Date] <= NgayCuoi )
6RETURN
7    CALCULATE ( [Doanh thu], SAMEPERIODLASTYEAR ( NgayCoDuLieu ) )
8
9Tăng trưởng YoY % =
10VAR HienTai = [Doanh thu]
11VAR CungKy = [Doanh thu cùng kỳ]
12RETURN
13    IF ( NOT ISBLANK ( CungKy ), DIVIDE ( HienTai - CungKy, CungKy ) )
14
15Doanh thu 3 tháng gần nhất =
16CALCULATE (
17    [Doanh thu],
18    DATESINPERIOD ( Dim_Ngay[Date], MAX ( Dim_Ngay[Date] ), -3, MONTH )
19)

1Doanh thu cùng kỳ = CALCULATE ( [Doanh thu], SAMEPERIODLASTYEAR ( Dim_Ngay[Date] ) )

Cách kiểm tra lại DAX do AI viết: 5 lớp kiểm tra

Một measure chạy được chưa chắc đã đúng. Trước khi đưa vào báo cáo, hãy cho nó đi qua 5 lớp kiểm tra theo thứ tự từ nhanh đến kỹ.

LỚP 1/5

Lớp 1: Đọc lại công thức

• Mọi tên bảng, tên cột đều có trong mô hình của bạn.
• Hàm thời gian dùng Dim_Ngay[Date], không dùng cột ngày của bảng Fact.
• Các giả định Claude ghi kèm (ví dụ “doanh thu đã trừ giảm giá”) khớp với định nghĩa nghiệp vụ.

LỚP 2/5

Lớp 2: So với con số đã biết chắc chắn đúng

Chọn 1–2 kỳ bạn đã có số liệu đối chiếu từ Excel, SQL hoặc báo cáo kế toán, rồi so với kết quả của measure. Nếu lệch, dừng lại tìm nguyên nhân trước khi làm tiếp.

LỚP 3/5

Lớp 3: Kiểm tra bằng DAX query view

Trong Power BI Desktop, mở DAX query view và chạy truy vấn kiểm tra (chính là truy vấn EVALUATE bạn đã yêu cầu Claude viết kèm):

1EVALUATE
2SUMMARIZECOLUMNS (
3    Dim_Ngay[Nam],
4    Dim_Ngay[Thang],
5    "Doanh thu", [Doanh thu],
6    "Cùng kỳ", [Doanh thu cùng kỳ],
7    "YoY %", [Tăng trưởng YoY %]
8)
9ORDER BY Dim_Ngay[Nam], Dim_Ngay[Thang]

Nhìn vào bảng kết quả và kiểm tra: các tháng của năm đầu tiên phải có “Cùng kỳ” trống; “Cùng kỳ” của tháng 3/2026 phải bằng “Doanh thu” của tháng 3/2025; tính tay YoY % của một tháng bất kỳ để đối chiếu.

LỚP 4/5

Lớp 4: Kiểm tra trong nhiều ngữ cảnh lọc

• Dòng tổng (Total): có đúng ý nghĩa bạn muốn không, hay chỉ là một con số “vô nghĩa”.
• Nhiều cấp thời gian: xem theo năm, quý, tháng, ngày.
• Slicer: chọn một cửa hàng, một nhóm hàng, hoặc nhiều lựa chọn cùng lúc.
• Trường hợp biên: kỳ không có dữ liệu, mẫu số bằng 0, tháng hiện tại chưa kết thúc.

LỚP 5/5

Lớp 5: Kiểm tra hiệu năng

Chạy Performance Analyzer trên trang có measure mới. Nếu visual chậm hơn hẳn trước, dùng prompt Nhóm 4 để nhờ Claude tối ưu.

Những lỗi AI hay mắc khi viết DAX và cách phát hiện

Quy trình 5 bước viết DAX bằng Claude

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Kết luận

Thông tin tác giả