Chatbot Telegram hỏi đáp dữ liệu với n8n và Claude

Giữa buổi họp, sếp nhắn: “Doanh thu tuần này bao nhiêu rồi em?”. Bạn mở laptop, mở file, lọc ngày, cộng tổng rồi mới trả lời được. Câu hỏi đơn giản, nhưng lặp lại nhiều lần mỗi tuần. Bài viết này hướng dẫn bạn xây một chatbot hỏi đáp dữ liệu trên Telegram bằng n8n và Claude: người dùng gõ câu hỏi bằng tiếng Việt tự nhiên, bot trả lời con số chính xác từ Google Sheets chỉ sau vài giây.

📂 NỘI DUNG BÀI VIẾT

1. Chatbot hỏi đáp dữ liệu hoạt động thế nào?
2. Xây chatbot từng bước
3. Thử nghiệm: những câu hỏi bot trả lời được
4. Kiểm soát rủi ro: để chatbot trả lời đúng và an toàn
5. Mở rộng chatbot
6. Checklist trước khi chia sẻ bot
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
8. Kết luận

💡 Nguyên tắc quan trọng nhất: AI hiểu câu hỏi, code tính số. Claude chỉ đọc câu hỏi và trả về một yêu cầu ngắn dạng JSON, không bao giờ nhìn thấy dữ liệu bán hàng. Mọi con số do node Code tính nên luôn chính xác và kiểm tra lại được, còn dữ liệu không rời khỏi hệ thống của bạn. Đây là cùng tinh thần “code tính số, AI viết lời” trong bài Tự động hóa báo cáo tuần với n8n và AI.

BƯỚC 0🧰 CHUẨN BỊ

Bước 0: Chuẩn bị dữ liệu, bot và credentials

• Dữ liệu: một Google Sheet tên DuLieuBanHang, mỗi dòng là một giao dịch với các cột NgayBan, CuaHang, SanPham, SoLuong, ThanhTien. Định dạng cột NgayBan là văn bản dạng YYYY-MM-DD (chọn cột, vào Format › Number › Plain text) để việc lọc theo ngày luôn chính xác.
• Bot Telegram: mở @BotFather, gõ /newbot, đặt tên và nhận Access Token.
• Credentials trong n8n: Telegram (token vừa nhận), Google (cho Google Sheets) và Anthropic (API key để dùng Claude).
• Địa chỉ công khai: Telegram gửi tin nhắn về n8n qua webhook, nên n8n phải truy cập được từ internet qua HTTPS. Bản n8n cloud đã sẵn sàng; nếu tự cài, bạn cần tên miền có HTTPS và cấu hình biến môi trường WEBHOOK_URL.
• Múi giờ: trong Settings của workflow, đặt Timezone là Asia/Ho_Chi_Minh để “hôm nay”, “tuần này” được tính theo giờ Việt Nam.

BƯỚC 1✈ TELEGRAM

Bước 1: Telegram Trigger – nhận câu hỏi

Thêm node Telegram Trigger, chọn credential Telegram và Trigger On là Message. Bấm nút nghe sự kiện thử trên node, rồi nhắn cho bot một câu bất kỳ. Đầu ra có nội dung câu hỏi ở message.text và mã cuộc trò chuyện ở message.chat.id. Hãy ghi lại chat.id của bạn (và của những người được phép dùng bot) để dùng ở bước sau.

BƯỚC 2🛡 BẢO VỆ

Bước 2: Filter – chỉ cho người được phép hỏi

Bot Telegram là công khai: ai biết tên bot đều nhắn được. Thêm node Filter, điều kiện {{ $json.message.chat.id }} is equal to chat.id của bạn. Có nhiều người dùng thì thêm điều kiện cho từng người và đổi kiểu kết hợp sang OR. Tin nhắn từ người lạ sẽ dừng lại ở đây, không tốn lượt gọi AI và không lộ dữ liệu.

BƯỚC 3✦ AI

Bước 3: Basic LLM Chain + Claude – hiểu câu hỏi

Thêm node Basic LLM Chain, đặt tên Hiểu câu hỏi, gắn sub-node Anthropic Chat Model (chọn một model Claude, đặt temperature bằng 0 để kết quả ổn định). Phần prompt nhập như sau:

Với câu “doanh thu tuần này của cửa hàng Quận 1?”, Claude trả về {“chiSo”: “doanhThu”, “ky”: “tuanNay”, “cuaHang”: “Quận 1”} trong trường text. Claude chỉ nhìn thấy câu hỏi, không nhìn thấy dữ liệu.

BƯỚC 4▦ DATA

Bước 4: Google Sheets – đọc dữ liệu bán hàng

Thêm node Google Sheets, đặt tên Đọc dữ liệu, chọn thao tác Get row(s) in sheet, trỏ tới sheet DuLieuBanHang. Node nhận một item từ bước trước nên chỉ đọc một lần và trả về toàn bộ các dòng giao dịch.

BƯỚC 5{ } CODE

Bước 5: Code – tính số và soạn câu trả lời

Thêm node Code (JavaScript, chế độ Run Once for All Items), đặt tên Tính và trả lời:

1// 1. Đọc yêu cầu Claude trả về (bỏ dấu ``` nếu có)
2let y;
3try {
4  const raw = $('Hiểu câu hỏi').first().json.text.replace(/```(json)?/g, '').trim();
5  y = JSON.parse(raw);
6} catch (e) { y = { chiSo: 'khongHieu' }; }
7
8const HUONG_DAN = 'Mình trả lời được doanh thu, số giao dịch và top sản phẩm theo hôm nay, hôm qua, tuần này, tuần trước, tháng này, tháng trước. Ví dụ: "doanh thu tuần này của cửa hàng Quận 1?"';
9if (!y || y.chiSo === 'khongHieu') {
10  return [{ json: { traLoi: '🤔 Mình chưa hiểu câu hỏi. ' + HUONG_DAN } }];
11}
12
13// 2. Xác định khoảng thời gian (tuần bắt đầu từ thứ Hai)
14const nay = $now.startOf('day');
15const KY = {
16  homNay:     [nay, nay.plus({ days: 1 }), 'hôm nay'],
17  homQua:     [nay.minus({ days: 1 }), nay, 'hôm qua'],
18  tuanNay:    [nay.startOf('week'), nay.plus({ days: 1 }), 'tuần này'],
19  tuanTruoc:  [nay.startOf('week').minus({ weeks: 1 }), nay.startOf('week'), 'tuần trước'],
20  thangNay:   [nay.startOf('month'), nay.plus({ days: 1 }), 'tháng này'],
21  thangTruoc: [nay.startOf('month').minus({ months: 1 }), nay.startOf('month'), 'tháng trước']
22};
23const [tu, den, tenKy] = KY[y.ky] || KY.tuanNay;
24const tuNgay = tu.toISODate(), denNgay = den.toISODate();
25
26// 3. Lọc dữ liệu theo kỳ và cửa hàng
27const ch = (y.cuaHang || '').toLowerCase();
28const dong = $input.all().map(i => i.json).filter(r =>
29  r.NgayBan >= tuNgay && r.NgayBan < denNgay &&
30  !isNaN(Number(r.ThanhTien)) &&
31  (!ch || String(r.CuaHang).toLowerCase().includes(ch)));
32
33// 4. Tính số và ghép câu trả lời
34const tien = n => new Intl.NumberFormat('vi-VN').format(Math.round(n)) + ' đ';
35const noi = y.cuaHang ? ` của ${y.cuaHang}` : '';
36let traLoi;
37if (dong.length === 0) {
38  traLoi = `Chưa có dữ liệu ${tenKy}${noi}.`;
39} else if (y.chiSo === 'doanhThu') {
40  const dt = dong.reduce((s, r) => s + Number(r.ThanhTien), 0);
41  traLoi = `💰 Doanh thu ${tenKy}${noi}: ${tien(dt)} (${dong.length} giao dịch).`;
42} else if (y.chiSo === 'soGiaoDich') {
43  traLoi = `🧾 Số giao dịch ${tenKy}${noi}: ${dong.length}.`;
44} else {
45  const m = {};
46  dong.forEach(r => { m[r.SanPham] = (m[r.SanPham] || 0) + Number(r.ThanhTien); });
47  const top = Object.entries(m).sort((a, b) => b[1] - a[1]).slice(0, 3)
48    .map(([sp, v], k) => `${k + 1}. ${sp}: ${tien(v)}`).join('\n');
49  traLoi = `🏆 Top sản phẩm ${tenKy}${noi}:\n${top}`;
50}
51
52const khoang = `${tu.toFormat('dd/MM')} – ${den.minus({ days: 1 }).toFormat('dd/MM')}`;
53return [{ json: { traLoi: `${traLoi}\n📅 Dữ liệu từ ${khoang}` } }];

Câu trả lời luôn kèm khoảng ngày đã tính, để người hỏi biết ngay bot hiểu “tuần này” là từ ngày nào đến ngày nào. Nếu Claude hiểu sai câu hỏi hoặc trả về không phải JSON, bot trả lời hướng dẫn cách hỏi thay vì đưa ra một con số sai.

BƯỚC 6➤ TRẢ LỜI

Bước 6: Telegram – gửi câu trả lời

Thêm node Telegram, chọn thao tác Send Message:

Cuối cùng, lưu và kích hoạt workflow (nút Active, hoặc Publish ở một số phiên bản mới). Chỉ khi workflow được kích hoạt, bot mới tự trả lời mà không cần bạn mở n8n.

🔒 Về bảo mật và chi phí: Claude chỉ nhận câu hỏi ngắn, không nhận dữ liệu bán hàng, nên dữ liệu không rời hệ thống của bạn và mỗi câu hỏi chỉ tốn rất ít token. Với dữ liệu nhạy cảm, nên dùng n8n tự cài trên máy chủ công ty và tuân theo chính sách IT.

☑ TRƯỚC KHI CHIA SẺ BOT

6/6 mục đạt → gửi tên bot cho người dùng

📅 Muốn học cách kết hợp phân tích dữ liệu với AI và tự động hóa? Xem Lịch khai giảng tháng 10/2026 các khóa Power BI, SQL, Python, AI tại MCNA.

Một chatbot hỏi đáp dữ liệu không cần hệ thống BI đắt tiền: 6 node n8n, một file Google Sheets, Claude và một bot Telegram là đủ để sếp hỏi “doanh thu tuần này?” và có câu trả lời sau vài giây. Chìa khóa là nguyên tắc AI hiểu câu hỏi, code tính số, câu trả lời luôn kèm khoảng ngày đã tính, và bot biết nói “chưa hiểu” thay vì đoán. Bắt đầu với ba chỉ số quen thuộc nhất, rồi mở rộng dần theo câu hỏi thật của người dùng.

Nếu bạn muốn học bài bản cách kết hợp phân tích dữ liệu với AI và tự động hóa, các khóa học tại MCNA Technology School sẽ đồng hành cùng bạn. Đọc thêm: Tự động hóa báo cáo tuần với n8n và AI và AI Automation cho Data Analyst.

👉 Xem lịch khai giảng tháng 10/2026: Power BI, SQL, Python, AI – MCNA